Hazırlayan : Nebil   Küzeci

Selime Ahmet ,1928 yılında Kerkük’ün Avcılar Mahallesi’nde doğdu. Türkmeneli bölgesinde Kerkük Kızı adıyla tanındı.

1960 yılarında Bağdat Radyosu’nun Türkmence Bölümü’nden sesini duyurdu. Irak Türklerinin ilk kadın ses sanatkârıdır. Hoyrat tarzında muçula ve muhalif usullerini büyük bir ustalıkla icra etti.

Kerkük Belediyesi muhasebecisi Salih Efendi’nin eşidir. Üçü kız, ikisi erkek beş çocuk annesidir.

Keşfedilişi ve Sanatsal Doğuşu

Onun yeteneği çevresindekiler için bir sır değildi; “Selime Hanım” hassas bir müzik kulağına ve nadir bulunan güçte, güzellikte bir ses tonuna sahipti. Eşi ile birlikte dev sanatçılar; müzisyen Cemil Beşir ve Türkmen müziğinin öncüsü Abdulvahit Küzecioglu’nun da bulunduğu tarihi bir aile toplantısında sesi ilk kez yankılandı. Bu büyük üstatlar, işlenmeyi ve gün ışığına çıkmayı hak eden sanatsal bir mücevherle karşı karşıya olduklarını hemen anladılar.

Kerkük Kızı: İsim ve Misyon

Müzisyen Cemil Beşir’in ısrarıyla, ilk kez 1960 yılında Kerkük Kızılay Cemiyeti yararına düzenlenen hayır konserinde sahneye çıktı. O dönemin katı toplumsal kuralları gereği ve aile mahremiyetini spot ışıklarından uzak tutmak amacıyla, halkın onu tanıyıp seveceği sanatsal kimliği olarak “Kerkük Kızı” lakabı seçildi.

Ölümsüz Radyo Mirası

Irak Cumhuriyeti Radyosu – Türkmence Bölümü’nün müzik kütüphanesini sanat hazineleriyle zenginleştirdi:

​ * 45 radyo kaydı: Besteler, Hoyratlar ve Makamlar arasında çeşitlenen zengin bir repertuvar.

​* Nadir ses kayıtları: Türkmen sanatının asaletini somutlaştıran, arşivlerde korunan eserler.

*Kerkük kızının Bağdat Radyosu – Türkmence bölümüne kaydettiği Hoyrat ve türkülerden örnekler aşağıda:

Muhalif Usûlü:

Baba bu gün….

Sürme meni

Çek göze sürmemeni

Gözlerim ağam…

Eskiden emekdarım

Kapuvdan sürme meni

Aman aman aman aman aman

Aman aman elivden

Hiç bilmem hara gedim

Baba bu gün…

Göze daim

Çek sürme göze daim

Gözlerim ağam…

Nahsı yoldan gelisen

O yola göz edeyim

Aman aman aman aman aman

Aman aman elivden

Hiç bilmem hara gedim

Muçula Usûlü:

Zalim zalim zalim zalim

Harab adım

Dost atar Harab adım

Rakipler yığnağ etti

Koydular harab adım

Ah men yoh sen

Düşkünüvem bu günde men zalim

Zalim zalim zalim zalim

Harab adım

Dost demez Harab adım

Avcını dağdan eder

Bir yavlış harab adım

Ah men yoh sen

Mahsübüvem zalım

KERKÜK’GÜN ATRAFI

Kerkük’gün atrafı dümanlı dağlar

İҫerim yanırı (Anam) gözlerim ağlar

Ayrılık ataşı ciğerim dağlar

Gezme ceylan bu dağlarda seni avlarlar

Neneden babadan yardan ayrı koyarlar

Ceylan seniv tekin yüreğim yara

Cihanda bulmadım (Anam) derdime ҫare

Kimselerim yoktu söylesin yare

.

Belgeli verileri :

Kerkük Kızı‘nın belgeli varlığı – Bağdat Radyosu’nun Arsivinde bulunuyor onlar:

Kerkük’gün Atrafı–

Nisan Mayıs Ayları–

Salla Mendilimi–

Umit–

Dün Yağmur Yağırdı–

Mendilim–

Gelin Bizim, Toy Bizim–

Remazan–

Sönmez Aşk Ataşı–

Bir Güzeli Sevdim–

Muҫula Horyatları–

Muhalif Horyatlar–

Narıncım Var–

Öter Bülbül–

Hasta Düştüm–

Batan Gün Kana Benziyur–

Al Mendili–

Bahҫada Mişmiş–

Bağvanım Sor Halımı–

Gamgin Gözüm Kan Ağlar–

Güldür Meni–

Oy Gelin–

Beyat Makamı–

Ağlar Gözüm–

Annam Ağlar–

Zalim  Zalim–

Hangı Bağın Bağvanısan–

Fincanin Atrafı–

Olaydı Yar Olaydı–

İncili Sedef Kolbağı–

Erekҫinv Ҫin Ҫini –

Olaşaydım Köprüye–

Hiҫ Gülmeyecek–

Müberek Ay–

Helliden Dağlar Kamiş–

Al İpek yişil İpek–

Aman Yolla–

Bu Ne Sevgi Ah–

Kara Kaş–

–Yar Bularam

Mecnun Oldum–

Damla Damla–

Beyat Makamı ve Besteler–

–Beyat Gazel

HAKKINDA YAZILANLAR :

Radyoda ilk kes bir Türkmen kadın sanatkârının sesini duyurması, Türkmeneli halkı, özellikle de Kerküklerin sevinçle karşılanmış ve ırak Türklerinin gönlünde taht kurmuştur. Türkiye’mizin Sanat çevrelerinde de beğenilen Kerkük kızı, ırak Türkmen kültürü ile büyük benzerlik taşıyan şanlıurfa’da da büyük bir üne kavuşmuştur.

Bağdat Radyosunun Türkmence bölümünde okuduğu şarkı ve türkülerle sanat hayatını yaşatmış ve hoyrat tarzında Muçula ve Muhalif usûllerini büyük bir ustalıkla icra etmiştir. Sosyal hayatımızda kadının konumu ile ilgili eski ananeyi ilk yıkan, cesur ve müstesnâ bir kadın olarak tanınmıştır.

Uzun hava türü olan bu usûlleri okudukça, Kerküklüler tarafından daha da çok sevilmiş, hatta Ona Kerkük kızı adını vererek ödüllendirilmiştir

Kerkük kızı, Kerkük’te kadınlara mahsus birkaç konser vermiştir. Bir sohbette kendisini anlatırken, müziğe küçük yaşta ilgi duyduğunu ve Türkmen sanatçılarından dinlemiş olduğu mani ve hoyratları ezberlediğini söylemişti.

Değerli ses sanatkârımız Abdülvahit Küzeçioğlu’nun yardımıyla bir çok hoyrat ve türküyü Radyo Evi için kaydetmeye muvaffak olmuştur.

Gizlilik perdesinden çıkmayan ve sesiyle, diğer kadın türkücülere iyi bir örnek olan sanatkârımız, bu sahada başarılı adımlar atmıştır. Bu eşi görülmemiş adımlar takdire şâyandır. Ümidimiz, güzel sese sahip olan çekingen bayanlarımızın da bir an önce Kerkük kızı kadar cesur olup onun izinden yürümeleridir.

Gerçekten de Selime hanım 1960 yılarında karşımıza bir kadın ses sanatçı olarak çıkmış , o tarihlerde  irak Türkmen toplumunda  bu alanda ender görülen öncü kadın sanatçıların listesine hem Kerkük kızı adını altın harflerle yazdırmış hem de Türkmeneli müziğini kadın sesiyle dünyaya duyurmuştur.

Uzun seneler geçmesine rağmen Türküleri ve Hoyratları Türkmeneli halkınca hala haz alarak dinlenen, narin sesiyle, Hoyrat okuma ustalığıyla Türkmeneli klasiklerinde yer edinmiştir.

Türkmenelinin mümtaz evladı olan Kerkük Kızı’nı, Türkmeneli ses sanatında kadınların da yer alması gerekliğini bize bilfiil bu görevi üstlenerek gösterdiği için ve Türkmen toplumun önemli bir eksikliği giderdiği için de ona her zaman minnettarız.

Görevini başarıyla yerine getiren sanatçımızı her zaman hatırlayacağız ve Yüce Allah’tan ruhuna rahmet etmesini ve onu geniş cennetinde bir yere yerleştirmesini niyaz ediyoruz.

Vefatı :

Irak’ın Ünlü Türkmen Kadın Ses Sanatçısı “Kerkük Kızı” Olarak da Bilinen Selime Ahmed, 16 Mayıs 2008  tarihinde Kerkük’te vefat etti.

Mazarım taşına yazsınlar adım

Dağlar taşlar dinler feryadım

Allah rahmet eylesin ve onu cennete kabul etsin.

————————————————-

Kaynaklar:

1 –Kerkük Hoyratları ve Manileri –Atâ Terzibaşı.

Ötüken Yayın evi. Nu.95.Kültür Serisi:8 . Birinci Cilt .Üçüncü Baskı 1975-İstanbul.

Kerkük Kızı . Sevilen Kerkük Manileri -Ahmet FİKRİ 1961- Kerkük 2-

3- ırak Türkleri Kültür ve Yardımlaşma Derneği – Genel merkezi , kadın kollarının yayın organı olan Türkmen Bohçası dergisinde yıl2:1sayı  kasım –aralık 2002  Yayınlanmıştır.

4- BARIŞ  Dergisi – Sayı  42- Temuz 2008 – Erbil

5- PINAR  Dergisi – Sayı 16 – Hiziran 2008 – Kerkük