Birinci Qarabağ müharibəsinin iştirakçısı, Sədərək döyüşlərində vətən müdafiəsinə qalxmış Yusif Barı oğlu Orucovun 1995-ci ildə baş vermiş müəmmalı qətli 32-ci ilində yenidən gündəmə gəlib. Cinayətdə iştirak etdiyini bildirən şəxsin televiziya efirlərində səsləndirdiyi etiraflar hadisənin indiyədək qaranlıq qalan məqamlarına işıq salıb. Lakin mərhumun ailəsi iddia edir ki, bütün bu açıqlamalara və hüquq-mühafizə orqanlarının məlumatlandırılmasına baxmayaraq, cinayətin üstü tam açılmayıb və təqsirli şəxslər hələ də məsuliyyətə cəlb edilməyib.
Mərhumun qardaşı İbrahim Orucov redaksiyamıza müraciət edərək qardaşının qətli ilə bağlı cinayət işinin yenidən diqqətə götürülməsini, hadisənin bütün təfərrüatlarının obyektiv araşdırılmasını və təqsiri sübuta yetirilən şəxslərin qanun qarşısında cavab verməsini istəyib.
İbrahim Orucovun sözlərinə görə, hadisənin açılması istiqamətində mühüm məqam Elşad Məcid oğlu Əliyevin televiziya efirlərində verdiyi açıqlamalar olub. Belə ki, Elşad Əliyev əvvəlcə bir televiziya proqramında, daha sonra isə başqa bir canlı yayımda 1995-ci ildə Yusif Orucovun qətlə yetirilməsi ilə bağlı hadisələrin təfərrüatlarını açıqlayıb.
Onun efirdə səsləndirdiyi etirafa əsasən, Yusif Orucov Elşad Əliyevin qardaşı Elxan Məcid oğlu Əliyev və Elnur adlı şəxslə birlikdə Nərimanov metrostansiyasının yaxınlığında avtomobilə mindirilərək Hövsan qəsəbəsində tullantıların atıldığı əraziyə aparılıb.
Elşad Əliyevin açıqlamasına görə, Yusif Orucov həmin ərazidə bıçaqlanaraq öldürülüb. Elşad Əliyev bu açıqlamaları vicdan əzabı çəkdiyi üçün verdiyini bildirib. O, törədilən hadisəyə görə cəzanın çəkilməli olduğunu vurğulayaraq, məsələni gələcək nəsillərin öhdəsinə buraxmamağa çağırıb.
Açıqlamalarda diqqət çəkən digər ağır məqam isə qətldən sonra mərhumun ailəsinə göndərildiyi iddia olunan saxta məktubla bağlıdır. Elşad Əliyevin bildirdiyinə görə, qətldən sonra Yusif Orucovun adından atası Barı Orucova məktub göndərilib. Həmin məktubda Yusifin Türkiyədə PKK terror təşkilatına qoşulduğu barədə məlumat verilib.
İbrahim Orucovun sözlərinə görə, ailə uzun müddət oğullarının taleyi ilə bağlı yanlış məlumatla yaşamağa məcbur olub. Atası Barı Orucov isə oğlunun itkisi və yaşadığı ağır dərd səbəbindən dünyasını dəyişib.
Televiziya efirlərindəki etiraflardan sonra hansı addımlar atılıb?
İbrahim Orucovun bildirdiyinə görə, ilk televiziya çıxışından sonra məsələ Baş Prokurorluğun diqqətinə çatdırılıb və cinayət işi nəzarətə götürülüb. Elşad Əliyevin sonrakı canlı yayımda da eyni məzmunlu açıqlamalar verməsindən sonra Daxili İşlər Nazirliyinin əməkdaşları onu polis orqanlarına dəvət edərək izahatını alıblar.
Bütün bunlara baxmayaraq, İbrahim Orucov qardaşının qətlində iştirak etdiyini bildirdiyi şəxslərin hələ də azadlıqda olduğunu iddia edir. Onun sözlərinə görə, hadisədə adı çəkilən şəxslər öz aralarında məsələnin artıq həll olunduğunu, heç kimin onları məsuliyyətə cəlb edə bilməyəcəyini söyləyirlər.
Burada əsas məsələ efirdə səsləndirilən etirafların hüquqi müstəvidə yoxlanılmasıdır. Çünki cinayət xarakterli açıqlamalar yalnız ictimaiyyət qarşısında səsləndirilməklə kifayətlənməməli, müvafiq istintaq çərçivəsində araşdırılmalı, göstərilən şəxslərin ifadələri və digər mümkün sübutlar hüquqi qiymət almalıdır.
PKK adı ilə gizlədilən həqiqət:
Qarabağ müharibəsi dövründə terror təşkilatının Ermənistanla əlaqələri barədə iddialar
Yusif Orucovun qətlindən sonra onun adından ailəsinə göndərildiyi iddia olunan məktubda PKK terror təşkilatına qoşulması barədə məlumatın yer alması hadisənin daha bir mühüm tərəfini ortaya çıxarır. Ailənin iddiasına görə, bu məktub Yusifin həqiqi taleyini gizlətmək və yaxınlarını yanlış istiqamətə yönəltmək məqsədi daşıyıb.
PKK terror təşkilatının Ermənistanla əlaqələri və Qarabağ münaqişəsində erməni tərəfinə dəstək verməsi barədə iddialar da müxtəlif dövrlərdə gündəmə gəlib. Xüsusilə 2020-ci ildə İkinci Qarabağ müharibəsi zamanı PKK/YPG üzvlərinin Ermənistan tərəfinə dəstək məqsədilə bölgəyə göndərilməsi barədə məlumatlar var idi.
Azərbaycanın rəsmi məlumatlarına görə, Birinci Qarabağ müharibəsi nəticəsində Ermənistanın hərbi təcavüzü ilə əlaqələndirilən hadisələr zamanı 20 mindən çox azərbaycanlı həyatını itirib, 50 mindən çox insan əlil olub. Bu itkilərin içərisində hərbçilər və mülki şəxslər də var.
Azərbaycan Respublikasının Əsir və itkin düşmüş, girov götürülmüş vətəndaşlarla əlaqədar Dövlət Komissiyasının 31 avqust 2026-cı il tarixinə olan məlumatına əsasən, Birinci Qarabağ müharibəsi ilə bağlı 4 004 Azərbaycan vətəndaşı itkin düşmüş şəxs kimi qeydiyyatdadır. Onlardan 782-si mülki şəxsdir. Mülki itkinlər arasında 71 uşaq, 288 qadın və 319 yaşlı insan var.
Bu rəqəmlər Qarabağ müharibəsinin Azərbaycan xalqı üçün hansı ağır insan faciəsinə çevrildiyini göstərir. Yusif Orucovun adından PKK-ya qoşulması barədə saxta məktub göndərildiyi iddiası da məhz bu tarixi kontekstdə xüsusi araşdırılmalıdır. Əgər ailənin irəli sürdüyü iddia təsdiqlənərsə, bu, yalnız qətl hadisəsinin deyil, cinayətin izlərini gizlətmək üçün həyata keçirildiyi bildirilən hərəkətlərin də hüquqi qiymətləndirilməsini tələb edir.
32 illik gözlənti: ailə Prezident İlham Əliyevə müraciət etdi
Bu hadisə yalnız keçmişdə baş vermiş bir qətl faktı deyil. Burada Birinci Qarabağ müharibəsinin iştirakçısının müəmmalı ölümü, ailənin illərlə həqiqətdən xəbərsiz qalması, bir atanın oğlunun taleyini bilmədən dünyasını dəyişməsi və illər sonra ortaya çıxan etiraflar var.
İbrahim Orucov redaksiyamız vasitəsilə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevə müraciət edərək qardaşı Yusif Orucovun qətli ilə bağlı cinayət işinin dövlət başçısının diqqətinə çatdırılmasını xahiş edib. O, müraciətində televiziya efirlərində səsləndirilən etirafların nəzərə alınmasını, hadisənin bütün təfərrüatlarının obyektiv araşdırılmasını, cinayətdə adı çəkilən şəxslərin müəyyənləşdirilərək qanun qarşısında cavab verməsini istəyib.
İbrahim Orucov hesab edir ki, bu qədər il keçməsinə baxmayaraq, cinayətin araşdırılması və həqiqətin üzə çıxarılması mümkündür. Onun əsas gözləntisi işin Baş Prokurorluq və Daxili İşlər Nazirliyinin müvafiq qurumları tərəfindən diqqətdə saxlanılması, efirdə səsləndirilən etirafların hüquqi qiymətləndirilməsi və ailənin ədalət axtarışına obyektiv yanaşılmasıdır.
Ailənin tələbi hər hansı şəxsin məhkəmə qərarı olmadan təqsirli elan edilməsi deyil. Onların istəyi həqiqətin üzə çıxarılması, cinayətin bütün iştirakçılarının müəyyən edilməsi və təqsiri sübuta yetirilən şəxslərin məsuliyyətə cəlb olunmasıdır. Birinci Qarabağ müharibəsinin iştirakçısı olmuş Yusif Orucovun taleyi ilə bağlı suallar cavabsız qalmamalıdır.
32 ilə yaxın müddətdir ədalət gözləyən bir ailənin müraciəti isə sadə və konkretdir: həqiqət üzə çıxarılsın, qətlin bütün iştirakçıları müəyyən edilsin və qanun qarşısında cavab versinlər.
Yazar: Gülçin Həyat
