Rusiya Təhlükəsizlik Şurası sədrinin müavini Dmitri Medvedev Ermənistanın xarici siyasət istiqamətində baş verən dəyişikliklərlə bağlı sərt mesaj verib. O, Ermənistan rəhbərliyinin seçdiyi yeni siyasi kursun ölkəni yaxşı nəticələrə aparmayacağını bildirərək, İrəvan üçün ən təhlükəli ssenarinin “yeni Ukraynaya çevrilmək” olduğunu deyib.
Medvedev bu fikirləri İran İslam Respublikasının Dövlət Televiziya və Radio Təşkilatına verdiyi müsahibədə səsləndirib. Onun sözlərinə görə, Ermənistanın hazırkı rəhbərliyi ölkənin inkişaf vektorunu dəyişdirməyi doğru hesab edib.
“Mən əminəm ki, bu da heç bir yaxşı nəticəyə gətirib çıxarmayacaq. Ermənistanın başına gələ biləcək ən qorxulu hadisə onun yeni Ukraynaya çevrilməsidir”, – Medvedev bildirib.
“İnkişaf vektoru”nun arxasında nə dayanır?
Medvedevin açıqlamasının əsas hədəfi Ermənistanın son illərdə Rusiya ilə münasibətlərdən müəyyən məsafə saxlayaraq Qərblə, xüsusilə Avropa İttifaqı ilə əlaqələri genişləndirmək siyasətidir.
Ermənistan parlamenti 2025-ci ilin martında ölkənin Avropa İttifaqına üzvlük prosesinə başlanmasını nəzərdə tutan qanun qəbul edib. Yerevanın bu istiqamətdə atdığı addımlar Moskva tərəfindən dəfələrlə narahatlıqla qarşılanıb. Rusiya tərəfi Ermənistanın həm Avrasiya İqtisadi İttifaqında, həm də Avropa İttifaqının inteqrasiya mexanizmlərində eyni vaxtda iştirakının ciddi suallar doğurduğunu bildirir.
Beləliklə, Medvedevin “vektorun dəyişməsi” ifadəsi təsadüfi deyil. Söhbət Ermənistanın təhlükəsizlik və xarici siyasət sistemində Rusiyanın əvvəlki çəkisinin azalması və alternativ tərəfdaşlarla münasibətlərin genişləndirilməsindən gedir.
Moskva münasibətlərin “möhkəmliyinin sınaqdan keçirildiyini” deyir
Medvedev bununla kifayətlənməyib. O, Cənubi Qafqazda bəzi dövlətlərin region ölkələri arasında parçalanma yaratmağa çalışdığını bildirib.
Rusiya rəsmisinin sözlərinə görə, Moskva bu prosesləri ehtiyatla izləyir və hazırda Rusiya-Ermənistan münasibətləri “möhkəmliyə sınaqdan keçirilir”.
Bu ifadə xüsusilə diqqət çəkir. Çünki Moskva ilə Yerevan arasında son illərdə münasibətlər əvvəlki müttəfiqlik modelindən xeyli uzaqlaşıb. Ermənistan rəhbərliyi Rusiyanın ölkənin təhlükəsizliyindəki rolunu açıq şəkildə sorğulamağa, Qərb strukturları ilə əməkdaşlığı isə genişləndirməyə başlayıb.
“Yeni Ukrayna” ifadəsi nə deməkdir?
Medvedev Ermənistanın mütləq Ukraynaya çevriləcəyini deməyib. O, bunu “ən qorxulu ssenari” kimi təqdim edib.
Lakin Rusiya siyasi ritorikasında “Ukrayna” ifadəsinin xüsusi çəkisi var. Moskva Ukraynanın Qərbə inteqrasiya siyasətini Rusiya üçün strateji təhlükə kimi qiymətləndirir. Medvedevin eyni modeli Ermənistan üçün də mümkün təhlükə kimi göstərməsi, əslində, Yerevana verilən siyasi xəbərdarlığın miqyasını ortaya qoyur.
Başqa sözlə, mesaj yalnız “Qərbə yaxınlaşmayın” məzmununda deyil. Moskvanın narahatlığı Ermənistanın xarici siyasət kursunun dəyişməsinin Rusiya ilə təhlükəsizlik, hərbi və geosiyasi əlaqələrin zəifləməsinə gətirib çıxara biləcəyidir.
Cənubi Qafqaz artıq əvvəlki geosiyasi xəritə deyil
Bununla belə, Ermənistan məsələsini Ukrayna ilə eyniləşdirmək Cənubi Qafqazın mürəkkəb geosiyasi reallığını tam əks etdirmir.
Ermənistanın qonşuları arasında Rusiya ilə yanaşı Türkiyə, Azərbaycan, İran və Gürcüstan da var. Regionda Türkiyə-Azərbaycan müttəfiqliyi, İranın Cənubi Qafqazdakı maraqları və Qərbin Ermənistanla münasibətlərini genişləndirmək cəhdləri Moskvanın regiondakı manevr imkanlarını əvvəlki dövrlə müqayisədə daha mürəkkəb edir.
Xüsusilə Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinin strateji müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəlməsi Cənubi Qafqazdakı təhlükəsizlik balansının əsas elementlərindən birinə çevrilib.
Bu baxımdan, Ermənistanın gələcək xarici siyasət kursu yalnız Moskva ilə Yerevan arasındakı münasibətlərdən ibarət məsələ deyil. Burada Ankara, Bakı, Tehran, Brüssel və Vaşinqtonun maraqları da bir-biri ilə kəsişir.
Moskvanın mesajı: seçimlərin nəticəsi olacaq
Medvedevin açıqlamasının əsas siyasi mesajı isə kifayət qədər aydındır: Moskva Ermənistanın Qərbə doğru hərəkətini sadəcə daxili siyasi seçim kimi qəbul etmir.
Rusiya rəsmisi Ermənistanın kurs dəyişikliyinin iki ölkə arasındakı münasibətlərə təsir edəcəyini açıq şəkildə bildirir və bunun nəticələrinin Yerevan üçün mənfi ola biləcəyini vurğulayır. Eyni zamanda Medvedev Rusiyanın Qafqazda öz problemlərini özü həll etdiyini və Moskvanın region ölkələri ilə münasibətlər qurmaq üçün kənardan kiminsə yardımına ehtiyac duymadığını bildirib.
Beləliklə, “yeni Ukrayna” ifadəsi sadəcə sərt siyasi ritorika deyil. Bu, Moskvanın Ermənistanın xarici siyasət kursuna verdiyi qiymətin və Yerevanın Qərblə yaxınlaşmasına qarşı narahatlığının açıq ifadəsidir.
İndi əsas sual Ermənistanın hansı istiqaməti seçəcəyindən daha çox, Yerevanın Rusiya ilə münasibətləri tam qoparmadan Qərblə yaxınlaşma siyasətini nə qədər davam etdirə biləcəyidir. Çünki Cənubi Qafqazda dəyişən geosiyasi balans Ermənistanı eyni vaxtda bir neçə güc mərkəzi ilə münasibətlərini yenidən müəyyənləşdirməyə məcbur edir.
Medvedevin “yeni Ukrayna” xəbərdarlığı isə göstərir ki, Moskva bu prosesə artıq sadəcə müşahidəçi kimi baxmır.
Qeyd edək ki, Medvedevin İran Dövlət Televiziya və Radiosuna müsahibəsindən sitatlar TASS-a istinadən Rusiya mediası tərəfindən yayımlanıb; açıqlama 4 oktyabr 2026-da geniş şəkildə gündəmə gəlib.
Yazar: Ülker Fermanqızı
