–Mövcud durum manatın dəyərdən düşməsi üçün zəmin yaradırmı?

-Manatın dəyərdən düşməsi üçün heç bir əsas yoxdur. Hərçənd, 2015-ci ildə 2 dəfə devalvasiyadan sonra sərbəst üzən məzənnə rejiminə keçildiyi bəyan edilib və 2016-cı il ərzində də 15 %-dək ucuzlaşma baş verdi, amma bizdə valyuta bazarı müvafiq tələblər nəzərə alınmaqla yüksək dəqiqliklə tənzimlənir. Bunu keçən il, yəni 2017-ci il ərzində manatın ABŞ dollarına nəzərən təqribən, 4 %-dək bahalaşması tendensiyası da sübut etdi. Belə ki, manat əslində, bundan da artıq bahalaşmaya meyil göstırirdi. Ancaq Mərkəzi Bank kursun 1,70 manatdan aşağıya doğru düşməsinə imkan vermədi.
Bu gün valyuta hərraclarında tələb təklifi üstələyir. Ölkədə fəaliyyət göstərən bütün bankların xarici valyutaya olan tələbatları ödənilir. AMB rəhbərliyi də qeyd edib ki, ölkəyə kifayət qədər nağd valyuta mövcuddur və nağd valyutaya olan istənilən tələb ödənilməyə hazırdır. Yeri gəlmişkən, bəllidir ki, manatın dəyəri keçən ildən sabitləşdi. Keçən ilin əvvəlində manat dollara nəzərən bir ara hətta 1,92 azn-dək ucuzlaşmışdı. Lakin sonradan il ərzində tədricən sabitləşmə başlandı və 2017-ci ilin sonunadək manat 4%-dək möhkəmləndi. Bu, ölkənin ixrac potensialının yüksəlməsi, habelə əlverişli beynəlxalq iqtisadi konyunktur şəraitində xarici sektor göstəricilərinin yaxşılaşmağa başlanması prosesi nəticəsində əldə olundu. 2017-ci ildən başlanan bu proses 2018-ci ilin ötən dövrü ərzində də davam edib. Belə ki, yanvar-mart aylarında xarici ticarət dövriyyəsi ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 31%, qeyri-neft ixracı isə 37% artım nümayiş etdirib. Ticarət balansı ilə yanaşı, xidmətlər balansında da yaxşılaşma davam edir. 2018-ci ilin qalan dövründə də tədiyyə balansı göstəricilərinin əlverişli olaraq qalacağı gözlənilir.

Cari ilin yanvar-mart ayları ərzində istehlak qiymətləri indeksi cəmi 4% təşkil edib. Hökumət 2018-ci ildə 6,1%, 2019-cu ildə 4,3%, 2020-ci və 2021-ci illərdə isə 3,1% inflyasiya proqnozlaşdırıb. Məlumdur ki, manatın ucuzlaşması prosesi dayanıb. Keçən il ərzində əgər bu da davam etsə idi, inflyasiya daha yüksək səviyyədə təşkil edə bilərdi. Odur ki, cari il ərzində və ondan sonra inflyasiyanın az olacağına dair proqnozlarının kökündə daha çox məhz manatın məzənnəsinin sabit olacağına əminlik dayanır. Mərkəzi Bankın hədəfində də bəyan edilib ki, makroiqtisadi və maliyyə sabitliyinin qorunması dayanıqlı iqtisadi artım üçün baza şərti olaraq qalır.

-İranın dollardan imtina etməsi vəziyyəti çox da dəyişməyəcək. Bu əslində, daxili siyasət üçün hesablanmış bir addımdır. Yəni, məqsəd milli valyutanın hədsiz dəyərdən düşməsinin qarşısını almaq və bundan doğacaq inflyasiyanı əngəlləmək. Belə ki, dolların məzənnəsini nəzarətə almağa çalışan bu ölkə hökuməti beynəlxalq hesablaşmalarda dollardan imtina edərək avrodan istifadəyə qərar verib. Avro özü aparıcı valyutadır.
O ki qaldı qarşılıqlı ticarət əlaqələrimizə, bu, milli valyutalarımız əsasında da aparıla bilər, avro ilə də… Ticarət əlaqələrinə bunun heç bir təsiri yoxdur. Azərbaycan ilə İran arasında geniş iqtisadi-ticari əlaqələr mövcuddur. Bununla belə, hər iki ölkənin dövlət başçılarının Bakıda keçirilən görüşü zamanı qeyd olundu ki, bu əlaqələr daha da inkişaf etdiriləcək. O cümlədən, sərmayə qoyuluşu, maliyyə və bank sahəsində də əməkdaşlıq mövcuddur. Bu özü də hər iki ölkənin valyutalarının da qarşılıqlı münasibətində və mübadiləsində heç bir problem olmadığını diqtə edir.