Tanınmış həkim Hilmi Karadenizin “kök hüceyrə” müalicəsi ilə Hekimoğlunun bacak problemi belə öz həllini tapacaq!

0
196756

Dr Hilmi Karadeniz: “Hər növ idmançı travmalarında artıq  kök hüceyrə ilə tam müalicə mümkün olacaq…”

VOİCEPRESS Ortopediya və Travmatologiya mütəxəssisi, “SPORTOTEAM” İdmançısı və Onurğa Sağlamlığı Mərkəzinin qurucusu, Türkiyənin tanınmış həkim-mütəxəssislərindən  Hilmi Karadenizlə reportajı təqdim edir:

Hilmi bəy, bildiyimiz qədəriylə, İstanbul Təhsil və Araşdırma Xəstəxanasında ixtisas təhsilinizi başa vurmusunuz. Ortopediya və Travmatologiya mütəxəssisi olaraq, həm SPORTOTEAM mərkəzinin qurucusu, həm də Onurğa Sağlamlığı Mərkəzinin qurucusunuz. Bəs, Hilmi bəy,  mərkəz hansı səhiyyə xidmətləri göstərir? Bir qədər bu haqda danışardız...

-“SPORTOTEAM” – əslində bir çox vacib sağlamlıq problemləri üzrə xidmətlər  təklif edir. Ən əsası, mərkəzimiz onurğa sağlamlığı sahəsində mütəxəssis olan idmançılar və ortopedlər, fizioterapevtlər, məşqçilər, masajçılar, algoloqlar, psixiatrlar, psixoloqlar və diyetisyenlərdən ibarət heyəti ilə çoxşaxəli müalicə yanaşmaları ilə işləyən bir qurumdur.

-Hilmi bəy, Türkiyədə  kök hüceyrə müalicəsinin olduqca əhəmiyyətli bir müalicə istiqaməti olduğu ilə əlaqədar malumatımız var. Bu hansı müalicə növüdür və kök hüceyrələrin insan həyatındakı əhəmiyyəti nədir?

-Kök hüceyrə ana bətnindəki bir insana, ata və anamızın yarı hüceyrəsindən ibarət olan bir hüceyrəyə və onlardan çoxalmış və dəyişən milyardlarla fərqli hüceyrəyə çevrilir. Təxminən, kök hüceyrə istənilən hüceyrəyə çevrilə bilən tək hüceyrəyə aiddir. Kök hüceyrə insan orqanizmində bir çox fərqli toxumada dəyişməmiş ana hüceyrə şəklində olur və lazım olduqda onu stimullaşdırmaqla,  cavanlaşma və bərpası ilə bədənin demək olar ki, hər hüceyrəsinə çevrilə bilir. Kök hüceyrə terapiyasının bütün digər müalicələrdən üstünlüyü ondan ibarətdir ki, xaricdən heç bir dərman və ya maddə yoxdur, buna görə də onun yan təsiri çox aşağıdır və demək olar ki, daimi yan təsir yoxdur. Kök hüceyrə allergiyaya səbəb olmur. Kök hüceyrə terapiyası Qanda dövran edən bəzi hüceyrələr (trombositlər) damardan çıxdıqda bədənə həyəcan verici bir təsir göstərir və sağalma prosesi başlayır. Bir həyəcan siqnalı ilə stimullaşdırılan və bir çox toxumada olan kök hüceyrələr aktivləşir və öz genetikasına uyğun normal toxuma halına gəlir və şəfa verir. Kök hüceyrə terapiyası bu dövrdən başlayaraq tətbiq olunur. Ya qandakı stimullaşdırıcı hüceyrələr, ya da təmir edən kök hüceyrələr bədəndən canlı olaraq alınır və xəstə bölgəyə tətbiq olunur. Bədənin özünün sağaltma mexanizmi işə düşür və şəfa prosesi başlayır.

– Kök hüceyrə mövzusu və müalicəsi maraqlıdır, bununla yanaşı sağlamlıq sektorunun inkişafında çox vacib bir müalicə metodu. Ancaq bu məsələni mümkün qədər aydın izah etsək daha yaxşı olar. Məsələn, kök hüceyrə adlanan bu hüceyrə  necə tapılır və  necə tətbiq olunur?

-Təbii ki, mən bunun sizi necə maraqlandırdığını təsəvvür edə bilirəm.  Bildiyimiz qədəriylə, insan bədənindəki bütün orqan və toxumalar hüceyrələrdən ibarətdir. Bəzi hüceyrələr özlərini yeniləyə və fərqli hüceyrələrə çevrilə bilirlir. Başqa sözlə, kök hüceyrələr güc toxumalarını düzəldir, köhnə toxumaları bərkidir və cavanlaşdırır, yeni damarın meydana gəlməsini təmin edərək, qan axını artırır və toxumaların sağalma sürətini artırır. Kök hüceyrə mənbəyi hər hansı bir toxuma ola bilər, ancaq 3 ortopedik müalicədə 3 əsas kök hüceyrə mənbəyi istifadə olunur. Qolunuzdan alınacaq bir boru ən asan və tez-tez istifadə olunan bir mənbədir, ancaq kök hüceyrələrin miqdarı azdır və daha çox stimullaşdırıcı hüceyrələrdən ibarətdir. İkinci mənbə sümük iliyidir. Daha yaxşı bir qaynaqdır, çünki qanuna nisbətən daha çox kök hüceyrə var və daha inkişaf etmiş hallarda istifadə edilməlidir. Üçüncü və ən sıx kök hüceyrə mənbəyi yağ hüceyrələridir. Həm də əməliyyat otağında götürülür və istifadə olunur. Kök hüceyrələr 2 şəkildə alınır və istifadə olunur. Doğrudan tətbiqetmə metodunda xəstədən alınan material (qan, sümük iliyi, yağ və s.) Ayrılır və hüceyrələr alınır və aktivləşdirilir.

– Kök hüceyrələrini çoxaltmaq mümkündürmü?

-Əlbəttə. Hətta onları istiqamətləndirmək də olur. Məsələn, bəzi hallarda əldə edilən hüceyrələr xüsusi laboratoriya mühitlərində çoxalır və daha çox toxuma alınır. Bu laboratoriyalarda çoxalmış hüceyrələr müəyyən toxumalara çevrilərək xəstəyə təqdim edilə bilər. Bu müddət əldə ediləcək hüceyrədən asılı olaraq 2 həftə çəkə bilər. Bu şəkildə əldə edilən toxumalar əməliyyat otağı mühitində tətbiq olunur. Ölkəmizdə bu şəkildə işləyən laboratoriyalar var və  bunlar Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən təsdiq edilmiş qaydada işləyirlər. Bu təcrübələri də müəssisəmizdə etibarlı şəkildə həyata keçiririk.

-Deməli, kök hüceyrə terapiyası ümumiyyətlə bir sıra xəstəliklərdə də tətbiq olunur?

– Bəli.məsələn, kök hüceyrə müalicəsi, xüsusilə də diz, ayaq biləyi və omba kimi birgə kalsifikasiya və qığırdaq problemləri olduqda; Hip qan dövranı pozğunluqlarında (avasküler nekroz), əzələ tendonunun zədələnməsində, sağalmayan yaralarda (şəkərli diabet kimi), qeyri-birlik sınıqlarının yaxşılaşmasında, idmançıların sahəyə erkən qayıdışında (sınıq erkən sağalma, əzələ gözyaşardıcı qıcıqlanma, ön çarpaz ligament zədəsi) istifadə olunur və bu müalicə üsulları xəstəxanamızda da ttbiq edilir.

-Hilmi bəy, kök hüceyrənin tətbiqi üçün müəyyən bir məhdudiyyət varmı? Beləliklə, neçə kəsik tətbiq etmək mümkündür?

-Dünyada istifadəsi məhdud olan kök hüceyrə müalicəsində uzunmüddətli nəticələr hələ də bilinmədiyi üçün müəyyən edilmiş standart bir yanaşma yoxdur. Ümumiyyətlə həkiminizin təcrübəsi seansların sayını və tezliyini müəyyənləşdirir. Əsasən bir çox xəstəlikdə bir doza kifayət edir.

– Anladığımız qədəriylə kalsifikasiya müalicəsində kök hüceyrə protezinin qarşısını almaq olar. Bu barədə nə deyə bilərsiniz?

Əlbəttə ki, artrit, ağrı, disfigurasiya və artikulyar qığırdağın məhv olması ilə nəticələnən və protez tələb edə biləcək ciddi bir xəstəlikdir. Dizdə ən çox görülsə də, omba, çiyin, ayaq biləyi kimi böyük və əhəmiyyətli oynaqları tutaraq xəstənin rahatlığını poza bilər və hətta bir qədər yaşlı xəstələri yatağa sala bilər. Ambulator şəraitdə tətbiq olunan qandan kök hüceyrə müalicəsi ilə çox yaxşı nəticələr əldə etmək olar. Uzunmüddətli nəticələr hələ bilinməsə də, kök hüceyrə müalicəsi protez ehtiyacını azalda bilər və gələcəkdə xəstənin öz kök hüceyrəsindən bir birləşmə etməklə oynaq cavanlaşa bilər və protez əməliyyatları tarixdə öz yerini ala bilər.

Beləliklə, sümük olmayan və gecikmiş birlik üçün kök hüceyrə müalicəsi hansı müalicə üsuludur?

Bunun tibbi adı Pseudoartrozdur. Sınıq xəttinə tətbiq olunan kök hüceyrə müalicələri həm qırılma ittifaqı nisbətlərinə, həm də yol qəzaları və silah yaralanmaları kimi çətin sınıqlarda həm sınıq ittifaqları nisbətlərinə müsbət təsir göstərir, həm də gecikmiş qaynatmanın gecikməsi və ya qaynatılmasının çətin olduğu. Biz də bunu idmançının zədələrində kök hüceyrə tətbiqləri baxımından bilirik. Məsələn, peşəkar idmançıların zədələrində ilk sual, meydanda nə vaxt olacağıdır. Hər cür idmançı əlilliyində tətbiq olunan kök hüceyrə müalicəsi bəzən idmançının idman həyatını davam etdirməsinə və bəzən erkən qayıtmasına imkan verir. Xüsusilə ultrasəs ilə müşayiət olunan tətbiqlər uğur şansını artırır.

Nəticədə kök hüceyrə müalicəsində uğur qazandınız. Bəs bu mövzuda hədəfləriniz nələrdir? Kök hüceyrə terapiyası ilə hansı uğurları əldə etməyi hədəfləyirsiniz?

-Yaxın gələcəkdə, kök hüceyrə sayəsində əskik olan əzalarını dəyişdirməsini, protezlərdən fərqli müalicə ilə şəfa verəcəyini, sümükləri daha asan uzadacağını və sınığı asanlıqla qaynadacağını gözləyə bilərik. Unutmayaq ki, insan mükəmməl şəkildə yaradılıb və öz-özünü bərpa etməyi bacarır.

P.S

Şəfa tapmaq, İdman karyerana davam etmək istəyirsinizsə, arzularınza çatmağın tək ünvanı lan mərkəzimizə zəng edin:

Əlaqələndirici şəxs: Ömər Ərdən

Əlaqə nömrəsi: +905533522298