Azərbaycanın da adı var...

  • 28-10-2016, 18:16
  • 1 358
Azərbaycanın da adı var...
“Beynəlxalq Ana Dili Gün”ü (International Mother Language Day), əslində YUNESKO- nun 17 noyabr 1999-ci ildə baş tutan konfransında keçirilməsinə qərar verilmişdi. 2000-ci ildən etibarən isə 21 fevral tarixində hər il keçirilir. Bayramın qeyd edilməsi məqsədi çoxdilliyin, dil mədəniyyətinin qarşılıqlı təbliği idi. Qeyd edək ki, BMT-nin Baş Assambleyası öz qətnaməsində 2008-ci ili Beynəlxalq dillər ili elan etmişdi. (International Year of Languages). 2010-cu il isə mədəniyyətlərin yaxınlaşması adına Beynəlxalq il kimi qeyd edilmişdi. (International Year for the Rapprochement of Cultures).
“Beynəlxalq Ana Dili Günü”nün tarixi də özünə görə tarixi anlam daşıyır. Belə ki, 21 fevral 1952-ci il tarixində Dəkkənin paytaxtı Banqladeşdə bir tələbə polis gülləsindən vəfat edib. Tələbə oğlan küçədə nümayiş edərək dillərinin dövlət dili kimi tanınmasını istəyirmiş. Həmin tarix Beynəlxalq Ana dili günü kimi YUNESKO-nun təşəbbüsü ilə qeyd edilməyə başlayıb.

Bu gün bir çox xarici dövlətlər “Beynəlxalq Ana Dili Gün”ü ilə bərabər öz dövlət dillərinin də, yaranma günlərini, bayram kimi və ya özəl bir gün kimi qeyd edirlər. Misal üçün 14 mart tarixində Estoniya 1996-cı ildən etibarən hər il “Doğma dil” və ya “Ana dili” bayramını qeyd edir. Bu tarix estonların ayzıçı və şairi Kristian Yak Petersonun doğum günü tarixinə həsr edilib. Çünki məhz Eston ədəbi dilinin əsasını məhz sözü gedən yazıçı qoyub. Estonlar bildirir ki, məhz dil bir millətin milli və mədəni devizi hesab edilir.
“Fransız dili” Fransada bayramını bu yaxınlarda, yəni 10 mart 2010-cu ildə BMT-nin təşəbbüsü ilə əsis ediblər. Fransızların dil bayramının tarixi Beynəlxalq Frankofoni gününün yaranma tarixinə təsadüf edir. Frankofoni- fransuz dilli ölkələrin üzv olduğu bir təşkilatdır. Həmin təşkilata nə az, nə çox düz 56 ölkə daxildir. Əslində sözü gedən təşkilata üzv olmaq üçün mütləq sürətdə fransız dilini bilmək gərəkmir. Üzvlər arasında Fransa ilə mədəni bağlılığın olması yetərli hesab edilir. Misal üçün Frankofoniyə üzv dövlətlər arasında Ukrayna və Baltik ətrafı ölkələri göstərmək olar Frankofoni 20 mart 1970-ci ildə Nigerdə yaradılaraq, artıq 40 ildən çoxdur fəaliyyət göstərir.
“FİN dili” Finlyandiyada gününü 9 aprel tarixində qeyd edirlər. Bu günü həmçinin finlər “Mikelya Aqrikopa günü” kimi də adlandırırlar. (Finnish Language Day). Həmin gün Finlyandiyada istirahət günü hesab edilmir. Lakin həmin gün dövlət bayrağı qaldırılır. Böyük fin xadimi Mikelya Aqrikopanın doğum günü ilə bağlı “Fin dili” bayramını finlilər böyük ehtiramla yad edirlər. Çünki məhz Arikopa tərəfindən 1543-cü ildə fin əlifbası yaradılıb.
“Rusi dili” bayramı da, 2010-cu ildə təsis edilib. Qeyd etmək gərəkir ki, rus dili BMT-nin rəsmi dillərindən biridir. Elə ona görə də, BMT özü onun 6 rəsmi dillərindən ibarət dil bayramı təsis etməyi uyğun hesab etmişdi. “Rus dili” bayramı da,YUNESKO-nun təşəbbüsü ilə yaradılan “Beynəlxalq Ana Dili” bayramı kimi 21 fevral tarixində qeyd edilir. Çünki məhz 21 fevral A. S. Puşkinin doğum günü tarixidir. Məhz A.S.Puşkin müasir rus bədii dilinin yaradıcısı hesab edilir.
“Çin dili” bayramı da, BMT-nin digər rəsmio dilləri kimi 2010-cu ildə təsis edilib. “Çin dili” bayramı hər il 20 aprel tarixində, çin heroqloflərinin yaradıcısı hesab edilən Tsan Tsenin xatirəsini yad etmçək məqsədi ilə qeyd edilir. Tsan Tse böyük çin imperatoru Xuan Dinin yanında çalışdığı zaman piktorqamlardan ibarət əlifba tərtib edir. Daha sonra həmin piktoqramlar heroqliflər üçün istifadə edilib.
İlk dəfə olaraq “İngilis dili” bayramını BMT-nin digər rəsmi dilləri ilə eyni vaxtda 2010-cu ilə qeyd etməyə başladılar. BMT-nin ictimaiyyətlə əlaqələr şöbəsi bu önəmli bayramın eyni ildə ancaq hər dövlət üçün özəl bir gündə keçirilməsinə izin verilib. Burada məqsəd ilin hansı günü olmasından asılı olmayaraq dil bayramını qeyd etməklə dünyada çoxdilliyik ənənəsini təbliğ etməkdir.
“İngilis dili” bayramı hər il böyük ingilis yazıçısı, şairi, dünyanın ən məşhur dramaturqu Uilyam Şekspirin doğum günü tarixi qeyd edilir. Bu gün ingilis dili “dünyəvi dil” hesab edilir. İngilis dilində 10-dan çox dövlətdə milyardlarla insan danışır. İngilis dili nəinki ingilislərin, o həm də, ABŞ, İrlandiya, Kanada, Malta, Avstraliya, Yeni Zellandiya əhalisinin dili hesab edilir. İngilis dili bu gün Afrika və Asiyanın bir sıra dövlətlərinin dövlət dilidir.
“Azərbaycan dili” Ulu Önəd Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə digər dil bayramlarından daha əvvəl hələ 2001-ci il 9 avqust tarixində verdiyi sərəncama əsasən hər il 1 avqust tarində qeyd edilir.

20 yanvar Kazaxıstan dili, 23 sentyabr Qırğız dili, 18 dekabr Ərəb dili, 12 oktyabr İspan dili, 9 noyabr Ukrayna dili, 26 senytabr Avropa dilləri bauyramı günü kimi qeyd edilir.

Ümumilikdə 22 dil bayramı qeyd edilir.






VOİCEPRESS.AZ
Oxşar xəbərlər
XƏBƏR LENTİ
Dünən, 20:24Xurmanın insan orqanizmində yaratdığı möcüzələr Dünən, 20:11Mehriban Əliyeva: "Qaçqın və məcburi köçkünlərin problemlərinin həllində Azərbaycanın əldə etdiyi nailiyyətlər dünyada model kimi qəbul olunur" Dünən, 19:14Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Polşa Senatının marşalı ilə görüşüb Dünən, 18:17Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva məcburi köçkün ailələrinə Masazırda yeni mənzillərin verilməsi mərasimində iştirak edib Dünən, 17:19"Polşa Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin Azərbaycanın ərazi bütövlüyü çərçivəsində həllini dəstəkləyir" Dünən, 17:11İlham Əliyev: "Dağlıq Qarabağ münaqişəsi beynəlxalq hüququn norma və prinsipləri əsasında həll olunmalıdır" Dünən, 15:20Bakıda ağacların qanunsuz kəsilməsi faktı aşkarlandı Dünən, 15:13Hollandiyadan tarixi soyqırım qərarı Dünən, 14:15AŞPA-da SƏSVERMƏ: Aqramunt vəzifədən gedir Dünən, 13:27Azərbaycan və Polşa prezidentlərinin geniş tərkibdə görüşü olub Dünən, 13:14İsrail 3 nöqtəni bombaladı - Gərginlik artır Dünən, 12:29Çin-Hindistan sərhədində GƏRGİNLİK Dünən, 12:10Əhaliyə xəbərdarlıq: Azərbaycanda ildırımvurma çoxalıb - TƏHLÜKƏLİ BÖLGƏLƏR Dünən, 12:0280 tondan artıq Azərbaycan kartofu Qazaxıstandan geri qaytarıldı Dünən, 11:32Əli Laricani Rusiyanı müdafiə etdi Dünən, 11:30376 jurnalist prezidentə etiraz etdi Dünən, 11:21Genetik müayinəsiz doğulan növbəti anomaliya... Dünən, 10:35Qızıl cüzi ucuzlaşdı Dünən, 10:24Yerli istehsal və ixracatın stimullaşdırılması Dünən, 10:13Moskva ABŞ-ı Suriya ordusunu vurmamağa çağırıb Dünən, 09:28Cəbhədən YENİ XƏBƏR Dünən, 08:44General Hüseyn Rəsulbəyovun adı əbədiləşdirilir Dünən, 08:39Vaşinqtonda Trans-Xəzər Şərq-Qərb Ticarət və Tranzit Forumu keçirilir Dünən, 08:07Neft bahalaşdı 26-06-2017, 18:12Stefan Lyoven: "Ölkədəki bütün keşişləri eynicinslilərin nikah mərasimini keçirməyə məcbur etmək lazımdır" 26-06-2017, 18:02Azərbaycanlı deputatdan erməni iddialarına – Sərt reaksiya 26-06-2017, 17:59"Normand dördlüyü" görüşə hazırlaşır 26-06-2017, 17:58Bakıda top mərmisi tapılıb 26-06-2017, 17:50Aqramuntun AŞPA-ya sədrliyi ilə bağlı qeyri-müəyyənlik davam edir 26-06-2017, 17:43İranda neft emalı zavodunda yanğın: 100-ə yaxın yaralı var 26-06-2017, 16:48Binəli Yıldırım: "Bu sevdadan əl çək" 26-06-2017, 16:26Bayrağımız Krımda dalğalanacaq – Poroşenko söz verdi 26-06-2017, 16:04Makron Rusiyanı təcavüzkar adlandırdı 26-06-2017, 15:25"Formula 1"lə əlaqədar bağlanan mərkəzi küçələr bu axşam açılacaq 26-06-2017, 15:23Şeyx: Arzu edirəm ki, Qarabağ torpağında azan səsi gəlsin 26-06-2017, 15:20Moskvada təhlükənin sarı səviyyəsi elan edilib 26-06-2017, 15:18Millimizin futbolçusunun baş məşqçisi erməni oldu 26-06-2017, 15:10Yediyiniz meyvələrin tərkibindən xəbəriniz varmı? 26-06-2017, 15:05Türkiyədə əsgərləri daşıyan maşın aşdı: ölən və yaralananlar var 26-06-2017, 14:56Heydər Əliyev Mərkəzinin parkında taekvondo dərsi olub
Все новости
VİDEO
© 2016 Copyright Voice Press. Bütün hüquqları qorunur. Məqalələrə istinad etmək mütləqdir