Azərbaycanın da adı var...

  • 28-10-2016, 18:16
  • 1 691
Azərbaycanın da adı var...
“Beynəlxalq Ana Dili Gün”ü (International Mother Language Day), əslində YUNESKO- nun 17 noyabr 1999-ci ildə baş tutan konfransında keçirilməsinə qərar verilmişdi. 2000-ci ildən etibarən isə 21 fevral tarixində hər il keçirilir. Bayramın qeyd edilməsi məqsədi çoxdilliyin, dil mədəniyyətinin qarşılıqlı təbliği idi. Qeyd edək ki, BMT-nin Baş Assambleyası öz qətnaməsində 2008-ci ili Beynəlxalq dillər ili elan etmişdi. (International Year of Languages). 2010-cu il isə mədəniyyətlərin yaxınlaşması adına Beynəlxalq il kimi qeyd edilmişdi. (International Year for the Rapprochement of Cultures).
“Beynəlxalq Ana Dili Günü”nün tarixi də özünə görə tarixi anlam daşıyır. Belə ki, 21 fevral 1952-ci il tarixində Dəkkənin paytaxtı Banqladeşdə bir tələbə polis gülləsindən vəfat edib. Tələbə oğlan küçədə nümayiş edərək dillərinin dövlət dili kimi tanınmasını istəyirmiş. Həmin tarix Beynəlxalq Ana dili günü kimi YUNESKO-nun təşəbbüsü ilə qeyd edilməyə başlayıb.

Bu gün bir çox xarici dövlətlər “Beynəlxalq Ana Dili Gün”ü ilə bərabər öz dövlət dillərinin də, yaranma günlərini, bayram kimi və ya özəl bir gün kimi qeyd edirlər. Misal üçün 14 mart tarixində Estoniya 1996-cı ildən etibarən hər il “Doğma dil” və ya “Ana dili” bayramını qeyd edir. Bu tarix estonların ayzıçı və şairi Kristian Yak Petersonun doğum günü tarixinə həsr edilib. Çünki məhz Eston ədəbi dilinin əsasını məhz sözü gedən yazıçı qoyub. Estonlar bildirir ki, məhz dil bir millətin milli və mədəni devizi hesab edilir.
“Fransız dili” Fransada bayramını bu yaxınlarda, yəni 10 mart 2010-cu ildə BMT-nin təşəbbüsü ilə əsis ediblər. Fransızların dil bayramının tarixi Beynəlxalq Frankofoni gününün yaranma tarixinə təsadüf edir. Frankofoni- fransuz dilli ölkələrin üzv olduğu bir təşkilatdır. Həmin təşkilata nə az, nə çox düz 56 ölkə daxildir. Əslində sözü gedən təşkilata üzv olmaq üçün mütləq sürətdə fransız dilini bilmək gərəkmir. Üzvlər arasında Fransa ilə mədəni bağlılığın olması yetərli hesab edilir. Misal üçün Frankofoniyə üzv dövlətlər arasında Ukrayna və Baltik ətrafı ölkələri göstərmək olar Frankofoni 20 mart 1970-ci ildə Nigerdə yaradılaraq, artıq 40 ildən çoxdur fəaliyyət göstərir.
“FİN dili” Finlyandiyada gününü 9 aprel tarixində qeyd edirlər. Bu günü həmçinin finlər “Mikelya Aqrikopa günü” kimi də adlandırırlar. (Finnish Language Day). Həmin gün Finlyandiyada istirahət günü hesab edilmir. Lakin həmin gün dövlət bayrağı qaldırılır. Böyük fin xadimi Mikelya Aqrikopanın doğum günü ilə bağlı “Fin dili” bayramını finlilər böyük ehtiramla yad edirlər. Çünki məhz Arikopa tərəfindən 1543-cü ildə fin əlifbası yaradılıb.
“Rusi dili” bayramı da, 2010-cu ildə təsis edilib. Qeyd etmək gərəkir ki, rus dili BMT-nin rəsmi dillərindən biridir. Elə ona görə də, BMT özü onun 6 rəsmi dillərindən ibarət dil bayramı təsis etməyi uyğun hesab etmişdi. “Rus dili” bayramı da,YUNESKO-nun təşəbbüsü ilə yaradılan “Beynəlxalq Ana Dili” bayramı kimi 21 fevral tarixində qeyd edilir. Çünki məhz 21 fevral A. S. Puşkinin doğum günü tarixidir. Məhz A.S.Puşkin müasir rus bədii dilinin yaradıcısı hesab edilir.
“Çin dili” bayramı da, BMT-nin digər rəsmio dilləri kimi 2010-cu ildə təsis edilib. “Çin dili” bayramı hər il 20 aprel tarixində, çin heroqloflərinin yaradıcısı hesab edilən Tsan Tsenin xatirəsini yad etmçək məqsədi ilə qeyd edilir. Tsan Tse böyük çin imperatoru Xuan Dinin yanında çalışdığı zaman piktorqamlardan ibarət əlifba tərtib edir. Daha sonra həmin piktoqramlar heroqliflər üçün istifadə edilib.
İlk dəfə olaraq “İngilis dili” bayramını BMT-nin digər rəsmi dilləri ilə eyni vaxtda 2010-cu ilə qeyd etməyə başladılar. BMT-nin ictimaiyyətlə əlaqələr şöbəsi bu önəmli bayramın eyni ildə ancaq hər dövlət üçün özəl bir gündə keçirilməsinə izin verilib. Burada məqsəd ilin hansı günü olmasından asılı olmayaraq dil bayramını qeyd etməklə dünyada çoxdilliyik ənənəsini təbliğ etməkdir.
“İngilis dili” bayramı hər il böyük ingilis yazıçısı, şairi, dünyanın ən məşhur dramaturqu Uilyam Şekspirin doğum günü tarixi qeyd edilir. Bu gün ingilis dili “dünyəvi dil” hesab edilir. İngilis dilində 10-dan çox dövlətdə milyardlarla insan danışır. İngilis dili nəinki ingilislərin, o həm də, ABŞ, İrlandiya, Kanada, Malta, Avstraliya, Yeni Zellandiya əhalisinin dili hesab edilir. İngilis dili bu gün Afrika və Asiyanın bir sıra dövlətlərinin dövlət dilidir.
“Azərbaycan dili” Ulu Önəd Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə digər dil bayramlarından daha əvvəl hələ 2001-ci il 9 avqust tarixində verdiyi sərəncama əsasən hər il 1 avqust tarində qeyd edilir.

20 yanvar Kazaxıstan dili, 23 sentyabr Qırğız dili, 18 dekabr Ərəb dili, 12 oktyabr İspan dili, 9 noyabr Ukrayna dili, 26 senytabr Avropa dilləri bauyramı günü kimi qeyd edilir.

Ümumilikdə 22 dil bayramı qeyd edilir.






VOİCEPRESS.AZ
Oxşar xəbərlər
XƏBƏR LENTİ
Bu gün, 00:35Ərdoğan: “Sən kimsən ki, Türkiyə prezidentinə göstəriş verirsən?” Dünən, 22:41Azərbaycan neftinin qiyməti Dünən, 20:38Mülki insanları hədəfə alan Ermənistan barbar siyasətini davam etdirir" Hikmət Hacıyev Dünən, 18:14Türkiyə Avrasiya İqtisadi İttifaqı ilə gömrük sazişi bağlamaq niyyətindədir Dünən, 18:02Ermənistanın baş naziri Azərbaycanda skuter sürüb əylənir Dünən, 17:57Türkiyəli siyasətçilər və ziyalılar Quba Soyqırımı Memorial Kompleksini ziyarət ediblər Dünən, 15:24Prezident İlham Əliyev Göygöl rayonunda səfərdədir Dünən, 15:22Rusiya paytaxtının dəyişdirilməsi təklif olunur Dünən, 15:20Deputat atasına heykəl qoyulmasından DANIŞDI Dünən, 15:15Moskvaya mesaj: Qərb Kiyevdə parada hazırlaşır Dünən, 15:00Azarkeşlər UEFA-nı donuza bənzətdilər Dünən, 14:18Neft bahalaşdı Dünən, 13:03Azərbaycanda deputat atasına heykəl qoydurdu, qalmaqal yarandı Dünən, 12:58Bakıda keçirilən 41-ci Dünya Skaut Konfransı işini yekunlaşdırdı Dünən, 12:12Ermənistanda zabitləri pərişan edən əmr verildi Dünən, 12:04Kopenhagen" Azərbaycana qadağa qoydu - Söyüşə görə Dünən, 09:16Ukrayna Pxenyana görə cavab verəcək - Zaxarova Dünən, 09:11Yer kürəsinə tarixdə ən böyük asteroid yaxınlaşır Dünən, 09:06Tramp strateji məsələlər üzrə müşavirini istefaya göndərib Dünən, 09:00Barselonada terrorçuların hamısı öldürülüb Dünən, 07:13Fici və Tonqa adalarında 6,3 və 6,4 bal gücündə zəlzələlər olub Dünən, 06:08Barselonada terror aktında yaralananların 15-nin vəziyyəti kritikdir Dünən, 05:04Qadınların ömrünü nə uzadır? Dünən, 03:21Yaddaşı gücləndirmək üçün - 9 qayda 18-08-2017, 19:04“Veritas Group” - Təhsil Mərkəzi elmli gələcəyin yetişməsinə xidmət edir! 18-08-2017, 17:32Bir neçə ölkənin sabiq prezidentləri Bakıda toplanacaq 18-08-2017, 17:28Ərdoğan Bakıya niyə gəlir? 18-08-2017, 16:53Müdafiə Nazirliyi ermənilərin yaydığı dezinformasiyalara cavab verdi 18-08-2017, 16:50Nazirlikdən tələbələrin köçürülməsi və ixtisas dəyişməsi ilə bağlı açıqlama 18-08-2017, 16:39Jirinovskinin Qafqazda doğma oğlu yaşayırmış 18-08-2017, 16:35Saxta məktəbli formasını necə fərqləndirməli? 18-08-2017, 16:24"Qarabağ bizim torpağımız deyil!" 18-08-2017, 15:42Bədii gimnastika üzrə 24-cü açıq Azərbaycan çempionatı keçirilir 18-08-2017, 15:30Ərdoğan Azərbaycana gələcək 18-08-2017, 15:01Dövlət qulluğuna qəbulun keçid balları - SİYAHI 18-08-2017, 12:05Ekspert: "Payız mövsümündə dolların kəskin bahalaşacağına dair iddialar əsassızdır" 18-08-2017, 11:57XİN: Barselona terrorunda ölən və yaralananlar arasında Azərbaycan vətəndaşlarının olması qeydə alınmayıb 18-08-2017, 11:54Rusiya, Türkiyə və İran Suriyada birgə hərbi əməliyyatlara başlaya bilərlər 18-08-2017, 11:52Yığmamız bu dəfə məğlub oldu 18-08-2017, 11:49İspaniyanın Azərbaycandakı səfirliyində dövlət bayrağı endirildi
Все новости
VİDEO
© 2016 Copyright Voice Press. Bütün hüquqları qorunur. Məqalələrə istinad etmək mütləqdir